T24 Dış Haberler
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın Başdanışmanı Oktay Saral‘ın, Azerbaycan’daki başörtüsü uygulamasını eleştirmesiyle başlayan süreç, Saral’ın istifasıyla devam ediyor. Bakü’nün Saral’ın istifasını istediği yönünde haberler çıkmış; ayrıca uygulamayı eleştiren 31 kişi hakkında da Azerbaycan tarafından “ülkeye giriş yasağı” getirilmişti. Saral’ın istifası Azerbaycan basınında geniş yer buldu.
APA: Diplomatik anlaşmazlığı sona erdirme adımı
Bakü yönetimine yakın yayın çizgisiyle bilinen APA haber ajansının İngilizce servisi, 25 Ekim’de yayımladığı haberde Saral’ın görevden ayrılmasını Türkiye ile Azerbaycan arasında yaşanan diplomatik gerilim üzerinden değerlendirdi.
“Türkiye Cumhurbaşkanı başdanışmanını görevden aldı” başlıklı haberde, Erdoğan’ın Saral’ı Azerbaycan’daki okullarda başörtüsü yasağı nedeniyle ortaya çıkan diplomatik anlaşmazlığı sona erdirmek amacıyla görevden aldığı belirtildi.
APA’nın Azerbaycanca servisi de Saral’ın gazeteci Talat Atilla’ya yaptığı açıklamayı aktardı. Haberde, Saral’ın Erdoğan’ın talimatıyla görevinden ayrıldığını doğruladığı ve Azerbaycan’la ilgili sözlerinin ayrılık kararında etkili olduğu yönündeki değerlendirmesine yer verildi.
“Karalama kampanyasının önündeydi”
Azerbaycan iktidarına yakınlığıyla bilinen Trend haber ajansının yayınlarında ise Saral’a yönelik daha sert değerlendirmeler dikkat çekti.
Ajansın 21 Ekim’de yayımladığı “Kardeşlik kazandı ama izler kaldı” başlıklı analizde, Türkiye’de Azerbaycan’a karşı yürütüldüğü öne sürülen kampanya ele alındı.
Yazıda, Türkiye’deki bazı siyasi çevrelerin ve AKP’ye yakın grupların Azerbaycan’ı hedef aldığı savunuldu. Saral da bu süreçte öne çıkan isimlerden biri olarak gösterildi.
Analizde, Saral gibi kampanyanın önünde yer aldığı öne sürülen kişilerin tutumlarının kamuoyunda tartışıldığı belirtilirken faaliyetlerin arkasında eşgüdümlü bir çalışma, siyasi talimat veya örgütlü bir ağ bulunabileceği iddia edildi.
Trend, Türkiye’deki yetkili kurumların söz konusu açıklama ve protestolara neden daha erken müdahale etmediğini de sorguladı.
Saral’ın görevinden ayrılmasının ardından yayımlanan haberde ise gazeteci Talat Atilla’nın aktardığı açıklamalara yer verildi. Aynı metin, Trend’in Türkiye’deki Albayrak Medya Grubu’yla ortaklaşa oluşturduğu TurkicWorld platformunda da yayımlandı.
“Azerbaycan’a karşı kampanyanın önde gelen ismi”
AzNews haber sitesi de Saral’ın görevinden ayrılacağı yönündeki ilk haberlerinde sert ifadeler kullandı.
25 Ekim’de “Oktay Saral yarın istifa edecek” başlığıyla yayımlanan haberde, Saral hakkında Türkiye’de Azerbaycan’a karşı yürütülen “karalama kampanyasının önde gelen isimlerinden biri” ifadesi kullanıldı.
Haberde, Azerbaycan’da iktidardaki Yeni Azerbaycan Partisi’nin (YAP) 13 Ekim tarihli açıklamasına da yer verildi.
YAP’ın açıklamasında Saral ve bazı AKP milletvekillerinin Azerbaycan’ın anayasal düzenini ve din özgürlüğüne ilişkin hukuki esaslarını dikkate almadan “popülist ve sorumsuz” açıklamalar yaptığı savunulmuştu.
Açıklamada, söz konusu değerlendirmelerin iki ülke arasındaki kardeşlik ilişkilerine zarar verebileceği ileri sürülerek AKP yöneticilerinden Azerbaycan’ın iç işlerine saygı göstermeleri istenmişti.
“Azerbaycan’ı tehdit eden Saral istifa etti”
Azerbaycan merkezli Globalinfo’nun haberlerinde de Saral’a yönelik sert bir dil kullanıldı.
Site, 25 Ekim’de yayımladığı haberini “Azerbaycan’ı tehdit eden Oktay Saral istifa etti” başlığıyla okurlarına duyurdu.
Saral’ın başörtüsü uygulamasına ilişkin açıklamaları haberde “tehditkâr” olarak nitelendirilirken Azerbaycan kamuoyunda tepki yarattığı belirtildi.
Globalinfo, Saral’ın ayrılığını yaklaşan Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) zirvesiyle ilişkilendiren bir başka haber de yayımladı.
“Saral’ın istifasının ardından eski bakandan dikkat çekici yorum” başlıklı haberde, Azerbaycan’ın eski Dışişleri Bakanı Tofik Zülfikarov’un sosyal medya paylaşımına yer verildi.
Zülfikarov, Saral’ın görevinden ayrılmasının ardından yaptığı paylaşımda, “Türk Devletleri Teşkilatı’nın 29-30 Ekim tarihlerinde yapılacak zirvesi başarılı olacak!” ifadelerini kullandı.
Globalinfo, söz konusu değerlendirmeyi Saral’ın ayrılığının hemen ardından aktardı. Haberde ayrıca Erdoğan’ın 21 Ekim’de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’i telefonla arayarak Ankara’daki zirveye davet ettiği hatırlatıldı.
Zülfikarov’un paylaşımının zamanlaması dikkat çekti.
“Bakü’nün talebiydi” iddiası
Saral’ın görevinden ayrılması öncesinde İngiltere merkezli Middle East Eye (MEE), Azerbaycan yönetiminin Ankara’dan Saral’ın görevden alınmasını istediğini öne sürmüştü.
20 Ekim’de Ragıp Soylu imzasıyla yayımlanan haberde, Bakü yönetiminin başörtüsü tartışmalarının ardından Saral’ın görevden uzaklaştırılmasını talep ettiği ileri sürülmüştü.
Haberde ayrıca Azerbaycan yönetiminin, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e hakaret ettiği öne sürülen bazı sosyal medya kullanıcıları hakkında hukuki işlem yapılmasını ve hesapların engellenmesini de istediği iddia edilmişti.
MEE’nin 25 Ekim’deki haberinde ise Saral’ın görevinden ayrılmasının Ankara ile Bakü arasındaki gerilimi yatıştırma çabalarının bir parçası olduğu aktarıldı. Habere konuşan Azerbaycanlı bir kaynak, söz konusu kararın Aliyev’in Türk Devletleri Teşkilatı zirvesine katılımını teşvik edeceğini savundu.
Ancak Azerbaycan’ın Saral’ın görevden alınmasını resmen talep ettiğine ilişkin Türkiye veya Azerbaycan makamlarından bir doğrulama gelmedi.
Ancak 25 Ekim’de Oktay Saral’ın görevden alındığını duyuran Talat Atilla paylaşımında şunları yazmıştı: “(Saral’a) Azerbaycan’la ilgili açıklamalarınız nedeniyle mi?” diye sordum. “Evet, öyle görünüyor.” karşılığını verdi.”
(Editör: Buse Söğütlü)
