Yozgat’ta özellikle höyük ve tümülüslerin çevresinde kendiliğinden yetişen üzerlik otu toplanarak kurutuluyor. Nazardan korunmak amacıyla kullanılan üzerlik, farklı şekillerde değerlendiriliyor.
Bazı vatandaşlar üzerlik tanelerini örerek “zembil” adı verilen duvar süsleri hazırlarken, bazıları ise nazardan korunmak için bu süsleri evlerinin girişlerine asıyor. Tütsü olarak da kullanılan üzerlik otu, böceklerin uzaklaşması için de yakılıyor.
Üzerliğin bağı çarşı pazarda 60 liradan satılıyor.
“BÜYÜKLERİMİZDEN BİZE KALAN BİR GELENEK”
Arkadaşlarıyla birlikte üzerlik toplayan Bedia Çukurluöz, şöyle dedi:
“Büyüklerimizden bize kalan bir gelenek. Nereden geldiğini bilmiyorum ama kötülüklerden, kem gözlerden korunmak, eve bereket getirmek, kötü nefisleri, kötülükleri göndermek için camları açıyorsun, evde yakıyorsun, üzerlik duanı yapıyorsun. Hafiflediğini hissediyorsun. Güzel bir günün geçtiğini düşünüyorsun. Evden kötülüklerin gittiğini düşünüyorsun. Manevi rahatlama.”
“TARİHLER BOYUNCA NAZAR TÜTSÜSÜ OLARAK KULLANILMIŞTIR”
Un Pazarı bölgesinde tezgah açan ve çeşitli otantik eşyalar satan araştırmacı yazar Osman Karaca ise “esnafın üzerindeki karabulutların kalkması umuduyla” üzerlikten tütsü yaptı. Karaca, şu ifadeleri kullandı:
“Üzerlik tarihler boyunca nazar tütsüsü olarak kullanılmıştır. Aynı zamanda Kral Anita Çekerek ilçesi civarında savaşıp, o bölgeyi ele geçirdiğinde der ki, ‘Hepsinin üzerine özellik tohumu ektim’. O yüzden de Çekerek ilçesi civarında üzerlik çok fazladır. Üzerlik Türk kültüründe genelde nazar etkisini kırmak için tütsü olarak kullanılır. Biz de Yozgat’ın üzerindeki o ölü toprağını yok etmek için Yozgat esnaflarına tütsü vereceğiz. Ekonomimizin canlanması dileğiyle. Esnafımızın ticaretin bol rızıklı olması dileğiyle tütsü yapacağız.” (ANKA)
